Sublimasyon baskı nedir, hangi kumaşa yapılır?

Kısa cevap: sublimasyon baskıda desen önce özel bir kağıda basılır, sonra ısı ve basınçla kumaşa aktarılır. Isıyla gaza dönüşen mürekkep polyester lifinin içine girer ve soğuyunca orada kalır. Bu yüzden baskı kumaşın üstünde bir tabaka oluşturmaz; kumaşın bir parçası olur. Sonuç: tuşesi hissedilmeyen, çatlamayan ve soyulmayan, tam renkli bir baskı.

Ama her kumaşa uymaz. Aşağıda yöntemin nasıl çalıştığını, hangi kumaşta iyi sonuç verdiğini ve nerede başka bir yöntem seçmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Sublimasyon nasıl çalışır?

Süreç üç adımdan oluşur:

1. Kağıda baskı. Desen, sublimasyon mürekkebiyle transfer kağıdına basılır. Desen kumaşa ters döneceği için kağıda ayna görüntüsü olarak basılır.
2. Isı ve basınç. Kağıt kumaşla üst üste konur ve ısı altında preslenir. Top kumaşta bu iş kalenderde, yani silindirli sürekli bir preste yapılır; kesilmiş parçada düz pres kullanılır. Isıyla mürekkep sıvı hâle geçmeden gaza dönüşür.
3. Lifin içine. Gaz hâlindeki mürekkep polyester lifine işler. Kumaş soğuyunca mürekkep lifin içinde kalıcı olur.

Adını da bu ikinci adımdan alır: bir maddenin sıvı olmadan doğrudan katıdan gaza geçmesine süblimleşme denir. Sektörde "süblime baskı" ya da "süblimasyon" olarak da geçer; hepsi aynı yöntemdir.

Hangi kumaşa yapılır?

Sublimasyon mürekkebi yalnızca polyester gibi sentetik liflere bağlanır. Bu yüzden sonucu belirleyen şey kumaşın polyester oranıdır.

• %100 polyester: En canlı renk ve en yüksek yıkama dayanımı. Saten, şifon, krep, spor giyimde kullanılan örme kumaşlar bu gruptadır.
• Polyester ağırlıklı karışımlar ve likralı polyester: İyi sonuç verir. Polyester oranı düştükçe renkler soluklaşır.
• Pamuk ağırlıklı kumaş: Uygun değildir. Mürekkep pamuk lifine bağlanmaz; renk soluk kalır ve yıkamada gider.

Kumaşınızın içeriğinden emin değilseniz en sağlıklı yol, üretimden önce kendi kumaşınıza deneme baskısı yapmaktır. Karışım kumaşlarda sonucu etiketten çok deneme gösterir.

Not: Deneme baskısını üretimden önce, seride kullanacağınız kumaşın aynı partisinden yapın. Aynı içerikteki iki kumaş bile farklı sonuç verebilir.

Neden koyu zemine basılmaz?

Sublimasyon mürekkebi şeffaftır; kumaşın rengini örtmez, onunla karışır. Beyaz zeminde desen olduğu gibi görünür. Açık renkli zeminde renkler zeminin tonunu alır. Siyah, lacivert gibi koyu zeminde ise desen neredeyse hiç görünmez.

Bu yüzden sublimasyon beyaz ve açık zemin kumaşlar için kullanılır. Koyu zemin üzerine baskı gerekiyorsa DTF gibi, baskıyı kumaşın üstünde bir katman olarak taşıyan yöntemlere bakmak gerekir.

Neden dikilmiş ürüne yapılmaz?

Dikilmiş bir üründe dikiş yerleri, kat yerleri, yaka ve koltuk altı düz durmaz. Transfer kağıdı bu noktalarda kumaşa tam değmez ve baskıda beyaz izler ya da eksik yerler kalır.

Bu yüzden sublimasyon ya top kumaşa, yani metraja ya da dikilmeden önce kesilmiş parçaya yapılır. Dikim baskıdan sonra gelir. Kesilmiş parçaya baskıda deseni ön, arka ve kol parçalarına ayrı ayrı yerleştirmek de mümkündür.

Güçlü ve zayıf yanları

Sublimasyonun öne çıkan yanları:

• Sınırsız renk ve fotoğraf kalitesi. Renk sayısı maliyeti artırmaz; serigrafideki gibi her renk için ayrı kalıp gerekmez.
• Tuşe hissedilmez. Baskı bir tabaka oluşturmadığı için kumaş nefes almaya ve dökümünü korumaya devam eder.
• Çatlamaz, soyulmaz. Mürekkep lifin içinde olduğu için yıkamada ve esnemede kalkmaz.
• Kısa seride de ekonomik. Kalıp masrafı olmadığı için numune ve az adetli işler zorlanmadan yapılır.

Sınırları:

• Pamukta ve koyu zeminde kullanılamaz.
• Dikilmiş ürüne uygulanmaz.
• Renkli ya da karışım kumaşta sonuç kumaştan kumaşa değişir; deneme baskısı şarttır.

Nerelerde kullanılır?

Polyester ağırlıklı, açık zemin kumaşla çalışılan her üründe: spor giyim ve forma, tayt ve mayo, desenli elbise ve bluz, eşarp ve şal, çanta kumaşı ve parçaları. Ayrıntılı karşılaştırmayı dijital baskı sayfamızda bulabilirsiniz.

Sublimasyonun üstüne taş olur mu?

Olur. Kesilmiş parçaya önce sublimasyonla desen basılır, ardından desenin üstüne hot-fix taş dizilir. Baskı kumaşın içinde olduğu için taş yüzeye doğrudan oturur. Atölyemizde iki işi aynı parça üzerinde, arka arkaya yapıyoruz; nasıl çalıştığını baskı + taş sayfasında anlattık.

Bizde nasıl çalışıyor?

Zeytinburnu'ndaki atölyemizde yalnızca sublimasyon yapıyoruz: kalenderde metraj baskı (minimum 50 metre, 180 cm'ye kadar en) ve düz preste kesilmiş parça baskı. Kumaşı siz getirirsiniz; biz basarız. Numune ücretsizdir; üretimden önce kendi kumaşınız üzerinde sonucu görürsünüz.