Taş dizayn nedir, nasıl yapılır?

Kısa cevap: taş dizayn, küçük kristal taşların bir desen oluşturacak şekilde dizilip ısı ve basınçla kumaşa yapıştırılmasıdır. Kullanılan taşlara hot-fix taş denir; arka yüzlerinde ısıyla eriyen bir yapıştırıcı bulunur. Taşlar önce bir şablonla desene göre dizilir, sonra yapışkanlı bir transfer filmle toplu hâlde alınır ve ürünün üzerine preslenir. Soğuyunca film çekilir, taşlar kumaşta kalır.

Sektörde aynı iş için farklı adlar kullanılır: taş dizayn, taş dizim, taş baskı, hotfix ya da strass. Hepsi aynı yöntemi anlatır. Aşağıda işin adım adım nasıl yapıldığını ve sipariş vermeden önce nelere karar vermeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Hot-fix taş nedir?

Hot-fix taş, alt yüzü düz, üst yüzü pırlanta gibi kesilmiş küçük bir kristal ya da cam taştır. Düz yüzündeki yapıştırıcı oda sıcaklığında katıdır; ısıtılınca erir, soğuyunca kumaşa tutunur. Bu yüzden taşlar dikiş ya da ayrı bir yapıştırıcı gerekmeden kumaşa sabitlenir.

Taşlar ebatlarına göre "SS" ile anılır. Atölyemizde SS6, SS10, SS16, SS20 ve SS30 ebatlarıyla çalışıyoruz; SS6 yaklaşık 2 mm, SS30 yaklaşık 6,4 mm çapındadır. Renk tarafında 32 renklik bir kartelamız var. Ebatların ve renklerin ayrıntısını taş baskı sayfamızda bulabilirsiniz.

Taş dizayn adım adım nasıl yapılır?

İş dört adımdan oluşur:

1. Model (desen) çalışması. Logo, yazı ya da çizim taşa uyarlanır. Her taşın yeri, ebadı ve rengi tek tek belirlenir. Çizgiler taş sırasına, dolu alanlar taş dizilerine dönüştürülür. Bu adımda taş sayısı da ortaya çıkar.
2. Şablon. Modele göre, her taşın oturacağı yerde bir delik bulunan bir şablon hazırlanır. Taşlar şablonun üzerine serilip fırçayla yayılır; taşlar deliklere düşer ve düz yüzleri aşağıda kalacak şekilde yerine oturur.
3. Transfer film. Şablondaki dizimin üzerine yapışkan, şeffaf bir film bastırılır. Film kaldırılınca bütün taşlar desen düzeninde filme geçer. Artık desen tek parça hâlinde taşınabilir.
4. Pres. Film, ürün üzerinde doğru yere konur ve ısı presinde belli bir süre ısı ve basınç uygulanır. Yapıştırıcı erir, kumaşın dokusuna işler. Soğuduktan sonra film çekilir; taşlar kumaşta kalır.

Not: Pres sıcaklığı ve süresi kumaşa ve taş ebadına göre değişir. İnce ve ısıya hassas kumaşlarda ayar, numune üzerinde denenerek bulunur.

Şablon bir kez hazırlandıktan sonra aynı model tekrar tekrar dizilebilir. Bu yüzden şablon, tekrar eden koleksiyon işlerinde parti başına süreyi kısaltır.

Hangi ürünlere uygulanır?

Taş dizayn hem dikilmiş ürüne hem de dikilmeden önce kesilmiş parçaya uygulanabilir. Sublimasyondan farklı olarak dikili üründe de yapılabilmesinin sebebi, taşın küçük bir alana tek tek basınçla oturmasıdır; ürünün o bölgesinin pres altında düz durması yeterlidir.

Sık görülen uygulama yerleri:

• Göğüs ve sırt ortası (logo, yazı, büyük desen)
• Yaka, kol ve etek ucu, cep ağzı (bordür ve kontur dizimler)
• Tişört, sweat, gömlek, elbise, eşofman, dış giyim
• Çanta ve deri ürünler

Pamuk, polyester ve deri gibi farklı malzemelere uygulanabilir. Yine de her kumaş ısıya ve basınca aynı tepkiyi vermez; bu yüzden üretimden önce kendi kumaşınızla numune yapmak en sağlıklı yoldur.

Dizim teknikleri: dolgu, kontur, degrade

Aynı desen farklı dizim teknikleriyle çok farklı görünebilir:

• Kontur dizim: Taşlar desenin yalnızca dış çizgisini takip eder. Hafif, zarif bir görüntü verir; taş sayısı azdır.
• Dolgu dizim: Desenin içi taşlarla tamamen doldurulur. Yazı ve logoda daha dolgun, parlak bir sonuç verir.
• Degrade dizim: Taşların sıklığı ya da ebadı alandan alana değiştirilerek tonlama yapılır. Yoğun bölge koyu, seyrek bölge açık görünür.
• Çok renkli dizim: Farklı renk taşlar bir arada kullanılır; portre, çiçek ya da etnik desenlerde tercih edilir.

Tekniği seçerken desenin büyüklüğünü de düşünün. Çok ince detaylar küçük ebat taş ister; büyük ve sade formlar iri taşla daha net okunur.

Taş kalitesi neyi değiştirir?

Hot-fix taşlar kalite olarak da ayrılır. Biz üç grupla çalışıyoruz: DMC (en üst kalite), Copy Double (orta segment) ve Kesimsiz (ekonomik). Kalite yükseldikçe genellikle taşın kesimi daha düzgün, parlaklığı daha yüksek olur. Hangi grubun seçileceği ürünün segmentine ve adedine bağlıdır. Konuyu ayrı bir yazıda daha ayrıntılı anlatacağız.

Sipariş vermeden önce nelere karar vermelisiniz?

Teklif ve numune sürecini hızlandırmak için şu bilgileri hazırlamanız yeterli:

1. Desen ya da logo dosyası. Elinizde hazır taş modeli yoksa sorun değil; logo ya da çizimden model çalışmasını biz yaparız. Mevcut bir numuneden model çıkarmak da mümkün.
2. Ürün ve uygulama yeri. Dikili ürün mü, kesilmiş parça mı; desen nereye gelecek, ölçüsü ne olacak?
3. Ebat ve renk tercihi. Kararsızsanız aynı modelin farklı ebat ve renklerle karşılaştırmalı numunesini yapabiliriz.
4. Kalite grubu. DMC, Copy Double ya da Kesimsiz.
5. Tahmini adet. Şablon gerekip gerekmediği ve maliyet buna göre şekillenir.

Baskılı kumaşa taş olur mu?

Olur. Kesilmiş parçaya önce sublimasyonla desen basılır, ardından taş dizilir. Böylece taş, baskıdaki deseni tamamlayan bir detay olarak kullanılabilir. Sublimasyonun ne olduğunu sublimasyon baskı yazımızda, iki işin birlikte nasıl yürüdüğünü baskı + taş sayfasında anlattık.

Bizde nasıl çalışıyor?

Zeytinburnu'ndaki atölyemizde imalatçı ve markalara fason taş dizayn yapıyoruz: model çalışmasından şablona, transfer filmden prese ve sevkiyata kadar. Kendi presi olan firmalara yalnızca transfer film de hazırlıyoruz. Taş numunesi genellikle 1–2 iş günü içinde hazır olur ve ücretsizdir; size özel hazırlanan desen başka bir firmaya yapılmaz.

Deseninizi WhatsApp'tan gönderebilir ya da teklif formunu doldurabilirsiniz.